مهرزاد
غنيپور
«در
انتخاب يك حسابرس، چندان تفاوتي
ميان زن بودن يا مرد بودن وجود
ندارد. با اين حال برخي شركتها
حسابرسان مرد را به زن ترجيح ميدهند.»
اين
گفتههاي شيرين مشيرفاطمي، حسابرس
رسمي و مستقل و از افراد_با
سابقهء اين حرفه است. او با خنده ميگويد:
«شايد چون زنان دقيقتر و
سختگيرند، در برخي موارد شركتها
حسابرسان مرد را ترجيح ميدهند.»
اما
به نظر فريده شيرازي، كه او هم
حسابدار رسمي و مستقل و از افراد_باسابقه
در اين حرفه است، موضوع كمي تفاوت
دارد: «اصولاً در كارهاي مالي، شركتها
ترجيح ميدهند كه حسابدار مرد
استخدام كنند اما من كه از قديميهاي
اين حرفه هستم تاكنون مشكلي نداشتهام.»
او
معتقد است كه در حرفهء حسابرسي زن و
مرد فرقي ندارند، مهم اين است كه
حسابرس چقدر قوي يا ضعيف عمل كند.
اما
او مواردي را هم به ياد ميآورد كه
به عنوان سرپرست و مسوول يك تيم
براي حسابرسي به شركتي رفته و او را
با منشي تيم اشتباه گرفتهاند. «بعضي
وقتها اين اتفاق ميافتد اما بعد
از اولين برخورد، متوجه موضوع ميشوند
كه من منشي نيستم.»
شيرازي
دربارهء وظايف يك حسابرس ميگويد:
«حسابرس به صورتهاي مالي شركتها
رسيدگي ميكند و دربارهء اينكه
آيا صورتهاي مالي به درستي تهيه
شده يا نه اظهارنظر ميكند. در واقع
حسابرس به صورتهاي مالي شركتها
اعتبار ميبخشد.»
او
تاكيد ميكند كه حسابرس بايد مستقل
باشد به اين معني كه گزارشهاي
حسابرس بايد فاقد هر نوع نفع و
علاقهاي باشند چرا كه حسابرس در
ابتداي كار سوگند ياد ميكند كه
درستكاري، بيطرفي، استقلال و
رازداري خود را حفظ كند.
در
حالي كه حسابرس با داشتن سوابق كاري
لازم بايد از طرف انجمن حسابداران
خبره و جامعهء حسابداران رسمي
ايران عنوان حسابدار رسمي / مستقل
را كسب كند، اما تعداد زنان حسابرسي
كه به اين مراحل رسيدهاند بسيار
محدود است.
شيرازي
در اين باره ميگويد: «شايد به اين
خاطر كه حسابرسي كار سختي است و
ساعات كار طولاني دارد.حتي گاهي
اوقات لازم است همكاران تا ساعت 12شب
براي تمام شدن كار در شركت بمانند.»
او
معتقد است كه حسابرسي شغلي است كه
در آن ميز خاصي وجود ندارد يعني شغل
پشت ميزنشيني نيست. چون اين
حسابرس است كه به شركتها مراجعه
ميكند و شايد به دليل اين تنوع و
تغيير ناگهاني است كه زنان كمتر
اين حرفه را دنبال كردهاند. چرا كه
بسياري از آنها به خاطر زماني كه
بايد صرف خانواده كنند، ترجيح ميدهند
كه ساعت كار و محل كار مشخصي داشته
باشند.شيرازي كه تعداد حسابداران
زن رسمي و مستقل (اعضاي جامعهء
حسابداران رسمي و انجمن حسابداران
خبره) را خيلي هم كم نميداند مجلهء
انجمن را ميآورد تا تعداد
حسابداران زن مستقل در آن را بشمارد.
اما بعد از كمي مكث و شمارش زنان
حسابرس نظرش تغيير ميكند.
شيرازي
يكي از دلايل موفقيت خود را همكاري
خانوادهاش ميداند. مشير فاطمي
هم با تاييد حرفهاي او ميگويد:«خيلي
از سالها را به طور نيمهوقت كار
كردم، چون فرزندانم كوچك بودند.
مدتي هم در كارم وقفه افتاد اما به
كارم لطمهاي نزد. هر چند در اين
مدت حسابرسي نميكردم، اما مطالعه
داشتم و در ضمن سعي ميكردم از
مسايل حرفهاي دور نشوم. مدتي هم به
طور نيمهوقت در دانشگاه تدريس ميكردم.»
«چه
شد كه حسابداري را براي ادامهء
تحصيل انتخاب كرديد؟» هر دو ميخندند:
«خيلي اتفاقي» شيرازي اين مساله را
ناشي از سيستم آموزشي ميداند كه
در آن شغلها تعريف نميشوند. او
ميگويد: «من اتفاقي در اين رشته
قبول شدم و بعد از مدتي به اين شغل
علاقهمند شدم اما شايد اين شانس
براي هر كسي پيش نيايد.»
مشيرفاطمي
هم معتقد است كه افراد پرحوصله، سختكوش
و دقيق، كساني كه اهل تجزيه و تحليل
مسايل بوده و تنوع را دوست داشته
باشند، در كار حسابرسي موفقترند.
او
ميگويد: «كار ما صرفاً عدد و رقم
نيست. افرادي كه ميخواهند در بورس
سرمايهگذاري كنند از گزارشهاي
مالي كه حسابرسان به آن اعتبار ميدهند،
استفاده ميكنند. بنابراين ما به
نوعي رابط بين شركتها و مردم
هستيم.»
شيرازي
كه حالا تعداد زنان حسابرس مستقل و
رسمي را شمرده با خنده و تعجب رو به
همكارش ميگويد: «فكر نميكردم
تعداد زنان حسابرس مستقل و رسمي آنقدر
كم باشد. از بين 1430 حسابدار رسمي (عضو
جامعهء حسابداران رسمي ايران) 1364
نفر مرد و تنها 66 نفر زن هستند. از آن
بدتر از ميان 3200 عضو انجمن
حسابداران خبره، فقط 264 نفر حسابرس
مستقل هستند كه تعداد زنان تنها به
هشت نفر ميرسد.»
مشير
فاطمي هم كه از اين موضوع متعجب
شده، علت را سنگيني كار ميداند.«چطور
تا به حال به اين موضوع توجه نكرده
بوديد؟» شيرازي جواب ميدهد: «چون
تفكيكي نديدم زن يا مرد بودن برايم
فرقي ندارد، حسابرس بودن مهمتر
است.»
شيرازي
دربارهء مراحلي كه يك فارغالتحصيل
رشتهء حسابداري براي حسابرس شدن
بايد طي كند،ميگويد: «براي حسابرس
شدن بايد پلهپله بالا رفت. اينطور
نيست كه چون مدرك كارشناسي يا
كارشناسي ارشد حسابداري داريد، يك
مرتبه بتوانيد در اين شغل بالا
بياييد شايد روز اول تنها به شما
بگويند كپيبگير يا جمع بزن!»
او
سالهاي دانشجويياش را به ياد ميآورد
كه در تمام اين مدت به عنوان
كارآموز مشغول بود و پس از اين دوره
به سربازي رفت: «دورهء آموزش
سربازي برايم جالب بود. نظم و ترتيب
از آموزشهاي خوب اين دوره بود. اما
احساس ميكنم در بقيهء دوره، وقتم
تلف شد. در حالي كه ميتوانستند از
دانش ما استفاده بهتري بكنند.»
اما
مشير فاطمي كه به راحتي از دورهء
سربازي معاف شد، به انگليس رفت تا
مدرك كارشناسي خود را از دانشگاه
منچستر بگيرد. او سپس وارد دورهء
حسابداران خبرهء انگلستان ميشود
و سالها بعد به ايران باز ميگردد
و مشغول تدريس و كار حسابرسي ميشود.
مشير
فاطمي از ناشناخته ماندن اين حرفه
گلهمند است: «متاسفانه ارزش لازم
به اين حرفه داده نميشود. حتي اگر
بخواهيم از بانك وام بگيريم، ما را
در حد يك شركت بازرگاني كوچك هم به
حساب نميآورند. شايد هم خودمان
مقصريم كه نتوانستهايم خودمان را
خوب بشناسانيم.»
از
آنها ميخواهم عكسشان را در
كنار اين گفتوگو چاپ كنم اما قبول
نميكنند همانطور كه به سختي
حاضر به انجام اين مصاحبه شدند.
«چرا
حسابرسها اينقدر محافظه كارند؟»
شيرازي اين سوال را با خودش تكرار
ميكند و بعد ميگويد: «چون شغل
حسابرسي اين را اقتضا ميكند. وقتي
شما ويژگيهاي يك حسابرس را داشته
باشيد، خود به خود محافظهكار ميشويد.»
بعد رو به همكارش ميپرسد: «چرا
حسابرس محافظهكار است؟» مشير
فاطمي جواب ميدهد: «چون حسابرس از
نظر اخلاق حرفهاي حق تبليغ ندارد.
حتي حق نداريم در روزنامه يك آگهي
كوچك تبليغاتي بزنيم چرا كه اينكار
استقلال و اخلاق حرفهاي ما را زير
سوال ميبرد.»
