امروز:   تیر ۲۸, ۱۳۹۸    
فيسبوک
جولای 2019
د س چ پ ج ش ی
« ژوئن    
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

سدسازی و نابرابری :گور پدردیگری گرایی درمسأله آب

روستاها در خط مقدم آسیب اند. لرستان، پاره تن ایران را دریابید

هزاران سال پیش اجدادمان ازراه شکار زندگی میکردند,بااختراع نیزه وچاقو توانستند برضعف خویش فائق آمده وبا استیلا برطبیعت بقای خویش راتضمین نمایند. آنها بزودیازهمین ابزار برای استیلا بر قلمرو یکدیگراستفاده کرده وبا کشتار همنوعان علاوه برطبیعت،اجتماعات انسانی ضعیف تررا نیز فرمانبردارخویش سازند، ابزارآنها دولبه داشت:یکی برای بقای نوع بشر ودیگری برای نابودی او

 

 

 

***

 

 

هزاران سال پیش اجدادمان ازراه شکار زندگی میکردند، آنها نه چنگال و دندانهای تیز داشتند و نه قدرت دویدن و تعقیب شکار، اما آنها نوع هوشمندی از موجودات زنجیره غذای بودند که قدرت ابداع واختراع ابزارشکار درخارج بدن خویش داشتند، بااختراع نیزه وچاقو توانستند برضعف خویش فائق آمده وبا استیلا برطبیعت بقای خویش راتضمین نمایند.

اما درعین حال آنها بزودی دریافتند که ازهمین ابزار برای استیلا بر قلمرو یکدیگراستفاده کرده وبا کشتار همنوعان علاوه برطبیعت،اجتماعات انسانی ضعیف تررا نیز فرمانبردارخویش سازند، ابزارآنها دولبه داشت:یکی برای بقای نوع بشر ودیگری برای نابودی او.

همین قانون برتمام ابزارهایی که بشرساخت حکمفرما شد. ازچاقو گرفته تا ابداعات امروزی. سدسازی که بعداز حکومتی شدن حکمرانی آب ابعاد بزرگی پیداکرد نیز یکی ازهمین دستاوردهای بشری است که همچون چاقو دولبه دارد ولذا ازآنجا که بامنافع ملی گره خورده است بایدهمه ابعادآن بررسی شود.

بدیهی است یک پروژه سدسازی از بعد مهندسی ومحیط زیستی مطالعه، ومحاسبه می شود، اما آیا ازبعد اجتماعی وفرهنگی نیزبه همان دقت مطالعه میگردد؟

به نظر میرسد مطالعه سدسازی ازابعاد اجتماعی وفرهنگی کم اهمیت‌تر پنداشته میشود چرا که فرضیه سدسازی براین استوار است که: «سدسازی موجب می‌شود که از هدر رفتن روان آبها جلوگیری شده وجهت مصرف به دام انداخته شوند تابرای مصارف دیگر چون صنعت و کشاورزی درطول ماههای کم بارش و تولید صورتهای دیگر انرژی استفاده شود.»

این فرضیه درظاهر بدون عیب و نقص وکاملا درجهت مصالح عمومی جامعه به نظرمی آید. اما ازآنجا که سد سازه ای است که باحجم ومیزان بارش رابطه دارد ووقتی کاربردی است که با بارش کافی آبگیری شود، لذا درصورت کاهش بارش ووقوع خشکسالی این چاقوی دولبه میتواند منبعی برای منازعات بین جوامع پایین دست و بالادست حوزه آب ریز شود.

هنگام احداث سد باید مصالح کل اجتماعات ساکن دراطراف«حوزه آبریز» درنظرگرفته شود بدیهی است که مردم بالا رود می توانند از مزایای سد بهره برده و سد برایشان درشرایط عادی موهبت است. امابا قطع حقابه رودها بخشی ازمردم سهم خودراازحوزه آبریز ازدست داده ونه تنها حیات اجتماعات بشری،بلکه کل اکوسیستم واقلیم به شدت درمعرض خطر قرار می‌گیرد.

نمونه این امر در استان نیمه خشک فارس و ارتباط خشک شدن دریاچه بختگان و طشت و انجیرستانهای استهبان با احداث سد سیوند و قطع حقابه رود کر مشهود است. حتی در ابعاد بین الملی نیز مثلا قطع حقابه هامون مناقشه برانگیز شده است و در هردو یکی با منشأ داخلی و دیگری خارجی؛ احداث سد موجب نابودی اکوسیستم وآسیب شدید به زندگی اجتماعی مردم شده است.

با این وجود هنوز سدسازی در ایران کم وبیش یک مطالبه عمومی است که جزو وعده های شاخص کاندیداها برای نمایندگی مجلس و یاریاست جمهوری است. مردم درباره سدمانند اجدادمان به چاقو ونیزه بدون درنظر گرفتن بعد خشونت زای آن می‌اندیشند: سد می تواند دسترسی آسان و امن تر به منابع آب برای «ما» فراهم کند،گور پدر «دیگری».

آنها هم مانند وعده دهندگان به حوزه آبریز فکرنکرده وفقط مصالح قلمرو خویش رادرنظر می‌گیرند،گویی سد برایشان منبع قدرت و ثروت است و از این منطرسدسازی تبدیل به منشا نابرابری اجتماعی می گردد. لذا سدسازی مسأله ای استراتژیک ومرتبط با امنیت ملی است و احدات آن نیز باید چون یک مسأله استراتژیک مورد تامل، بررسی ومطالعه قرارگیرد؛ ونه به عنوان یک وعده انتخاباتی درتریبون‌های عمومی.

سدسازی هم یکی از ابداعات بشر ویک راه سازگارانه با طبیعت برای تأمین نیازها وحفظ بقا والبته بخش مهمی ازمسأله حکمرانی آب است،چنانچه دراحداث سد همه ابعاد ازجمله بُعداجتماعی رعایت نگردد، می تواند منشأمنازعات محلی، نابودی اکوسیستم، هدررفتن آب وازهمه مهم‌تر پیامدهای اجتماعی ناشی ازقطع حقابه پایین دست ونابودی مشاغل روستایی، تخلیه‌ روستاها ومهاجرت به حاشیه شهرها وبغرنج شدن مسائل اجتماعی شود.

دستکاری دراکوسیستم‌ها ازبعد اجتماعی به شدت حساسیت زاست وباید دراحداث سدبه عنوان وعده های انتخاباتی وفخردستاوردهای مدیریتی تجدید نظرشود.

همان‌گونه که فعالان محیط‌زیست تأکیدمیکنند دستکاری درطبیعت حد ومرزی دارد، سدسازی بی رویه وناپایدار موجب آسیب به طبیعت ونابودی تنوع زیستی می شود.

ازنظر کارشناسان آب وخاک روی آوردن به تکنیکهایی چون آبخیزداری وآبخوان داری باهدایت سرمایه های سدسازی، علاوه برتقویت آب‌های زیرزمینی واحیای منابع فرهنگی آب همچون قناتها، ازیک سوموجب مشارکت مردم محلی درحکمرانی آب شده وبه جای افزایش خطرمنازعات، زمینه تقویت وفاق اجتماعی را فراهم می‌کند.
وازسویی بصورت بهینه وسازگارانه سیلاب رامهارکرده واکوسیستم‌های طبیعی وجوامع بشری راپایدار می‌سازد.

ــــــــــــــــــــــــــ

استان‌های با بافت روستایی آسیب دیده، تنها و فراموش شده اند..
در بلایای طبیعی ضعیف ترها بیش از همه در معرض خطر و آسیب اند.
روستاها در خط مقدم آسیب اند. لرستان، پاره تن ایران را دریابید

خودم اینجا، دلم لرستانه
خودم اینجا، دلم ایلامه
خودم اینجا، دلم کردستانه
خودم اینجا، دلم کرمانشاهه
خودم اینجا، دلم استان مرکزیه
خودم اینجا دلم خوزستانه…
خدایا هیچ چیز ارزش جان هموطنان عزیزم نداره. اهورامزدا ایران عزیزمان. هموطنان مهربانم از سیل و زلزله هم بپایاد.

ـــــــــــــــــــــ

توسعه پایدار یعنی مدیریت مصرف و آموزش در جهت استفاده بهینه از منابع طبیعی و حفظ اکوسیستم به نحوی که برای آیندگان نیز این موهبتهای الهی در دسترس بماند. این سند در ایران به نام سند ۲۰۳۰ مشهور است.

سندتوسعه پایدار از همان ابتدا با واکنش های تندی از سوی تندروها مواجه شده و آن را توطئه دشمن و مغایر با فرهنگ، قوانین و سبک زندگی اسلامی می دانستند.

البته مهمترین هدف توسعه پایدار ساختن جهانی بهتر برای همه موجودات زنده زمین است (که از تعالیم همه ادیان آسمانی از جمله اسلام است).. حفظ منابع طبیعی و جنگل ها و مراتع از مهمترین محورهای سند توسعه پایدار است.

اما بنگرید به ارقام جنگل زدایی،.. همان تفکراتی که سند توسعه پایدار را مغایر با سبک زندگی اسلامی می‌دانستند چه بر سر جنگل‌ها آورده اند. ببینید منافع چه کسانی در تضاد با توسعه پایدار است.

چه کسانی سند توسعه پایدار را به آموزش همجنسگرایی به کودکان تقلیل داده و نگذاشتند مردم از حقیقت آگاه شوند و البته از منافع این دروغهای بزرگ بهره برده اند..

ــــــــــــــــــــ

مهناز بذر افکن – زنان روستایی

۱۳ فروردین ۹۸

این مطلب را ارسال کنید: بالاترین Twitter
Print Friendly, PDF & Email

نظرات بسته است

جستجو
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
آرشیو مطالب قدیمی