امروز:   مرداد ۳, ۱۳۹۶    
فيسبوک
انتخاب موضوع موردنظر
طنز
طنز
جولای 2017
د س چ پ ج ش ی
« Jun    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

آرشیو مطالب در دسته بندی ‘تاريخی’

«زنانِ انقلاب روسیه»

عنوان کتابی است نوشتهٔ مِری دیویس، استاد تاریخ کارگری در دانشگاه لندن؛ صدمین سالگرد انقلاب روسیه توجه زیادی را به خودش جلب کرده است، که البته همهٔ این توجه‌ها هم سودمند و روشنگر نیست. در این میان، جنبه‌ای از هر دو انقلاب سال ۱۹۱۷ روسیه (فوریه و اکتبر) که تقریباً به طور کامل نادیده گرفته شده است، موضوع نقش زنان در آنهاست... ادامه مطلب »

انقیاد معرفت‌شناختی

he.sheصرف اینکه شخصی کارگر باشد، نمی‌تواند به «جایگاه کارگری» دسترسی پیدا کند؛ یعنی اگر کارگری بتواند با توجه به منافع طبقاتی خود جامعه را ببیند و آگاه شود که در واقع در حال رقابت با دیگر افراد نیست؛ بلکه در حال استثمار شدن است، آنگاه به لحاظ معرفت‌شناختی به «جایگاه کارگری» دست یافته است. اغلب نظریه‌های جایگاه فمینیستی که از این مدل مارکسیستی الگوبرداری کرده‌اند ادامه مطلب »

فیدل، قهرمان یا ضد قهرمان

jila16قیدل کاسترو آزادیخواه باشد یا دیکتاتور، اسطوره باشد یا ضدقهرمان ویژگی هایی دارد که پس از نیم قرن او را در میان بسیاری از رهبران جهان منحصر به فرد می کند. او به همه یادآوری کرد که کشور چند میلیونی اش را نیم قرن در برابر دشمنی های بزرگ ترین قدرت جهان سرپانگه داشته است ادامه مطلب »

زبان و زنان

Faranak-Faridکسانی که نسبت به تبعیض‌های اجتماعی حساس هستند، می‌توانند یک تبعیض دیگر را هم به آن‌ها بیفزایند؛ تبعیضی به‌جز تبعیض‌های رایج و ملموس روزمره: تبعیض حالیان نسبت به گذشتگان! که چون متولی ندارد حتی به ‌سخن هم نمی‌آید؛ و در این وادی چهره‌ی زنانه گم‌ تر است، و هرچه قدیمی‌تر آن‌قدر مستورتر! می‌توان گفت، سرکوب، بی‌تفاوتی، تحقیر و تخریب از همان نوعی که در بقیه‌ مناسبات اجتماعی رواست در این‌ یکی هم نسبت به تاریخ و آثار تاریخی، فرهنگ و زبان رواست. ادامه مطلب »

چطور دوچرخه‌ مسیر را برای حقوق زنان باز کرد؟

دوچرخه-سواری-زناندر قرن ۱۹میلادی، وقتی دوچرخه هنوز یک تکنولوژی تازه بود، وارد مجموعه‌ای از رویدادها و تحولات شد. طراحانش سایزهای مختلفی برای چرخ جلو و عقبش طراحی کردند، برایش زنجیر و رکاب و فرمان گذاشتند و سیستم ترمز طراحی کردند../ ادامه مطلب »

رویاندن زنانگی

faribawafa1ویرجینیا وولف: زنان مشکلات و دشواری‌های زیادی دارند اما آن‌ها باید از حریم امن خودشان بیرون بیایند.
حال با همین زمینه‌چینی به‌عنوان نمونه‌ای از حضور کمرنگ زنان که زمینه انتقاد از خودمان را هم فراهم کرد در ذهن بیاورید ۲۰ سال پیش این شهر را! یعنی همان زمان‌ـ‌مکان یا به گفته‌ای «جایگاه»ی که فریبا وفی اولین کتابش را در آن نوشت. از همین‌جا نیز هست که کار فریبا وفی ارزشمند می‌شود؛ یعنی اگر جامعه ما در شرایط بهتری قرار داشت، مطمئناً اکنون کتاب‌های بیشتر و متفاوت‌تر و پرمحتوا‌تری می‌داشتیم که می‌توانستیم راجع به آن‌ها صحبت کنیم ادامه مطلب »

تاریخ‌نگاری شفاهی؛ تاریخ‌نگاری حاشیه‌ها

20156815445966aتاریخ‌نگاری رایج در جهان بر اساس اسناد مکتوب بوده است، اما این تاریخ‌نگاری اغلب محدود به دولت‌ها و نخبگان باقی می‌ماند. تاریخ‌نگاری شفاهی راهی‌ست برای شنیدن صدای گذشتگانی که ردپایشان در مکتوبات وجود ندارد.دراین‌میان تنبل‌ترین تاریخ‌نگاران آنهایی هستند که فقط با مکتوبات کار می‌کنند چون کسانی که از اسناد صوتی و بصری در تاریخ‌نگاری استفاده می‌کنند درعین‌حال از اسناد مکتوب هم بهره می‌جویند. اگر خوانش تاریخ را به اسناد مکتوب محدود کنیم عمدتا به این توجه نمی‌کنیم که بدون دریافت‌های دیدنی و شنیدنی به فهم دقیقی از تاریخ نمی‌رسیم. ادامه مطلب »

وارتو تریان؛ نخستین بازیگر زن ایرانی

3زنان تاثیر گذار ایران: پرتره سیاه و سفید زنی با روسری طرحدار بزرگ، تنها یادگار تصویری از «وارتو تریان» است؛ اولین زنی که تاریخ نامش را به عنوان بازیگر روی صحنه ثبت و راه زنان زیادی را به بازیگری باز کرد. او در سال ۱۳۰۱ به همراه دختر خردسالش نمایش «آدم و حوا» را برای جمع‌آوری کمک جهت راه‌اندازی کلاس اکابر برای زنان در حالی روی صحنه برد که پرده دوم این نمایش به خاطر حمله تندروهای مذهبی تعطیل شد و تا مدت‌ها با آزار مردان روبه‌رو شدند… . اما تاریخ، نام این زن بازیگر را در کنار دختر دانشمندش، «آلنوش تریان»، نخستین بانوی ستاره‌شناس و فیزیک‌دان ایرانی، به عنوان نخستین بازیگر زن ایرانی حفظ کرده است. ادامه مطلب »

روز جهانی کارگر در ایران و جهان به روایت تصویر

تاریخچه‌ اول ماه مه، روز جهانی کارگر، با تحرکات و فعالیت‌های کارگری در قرن نوزدهم مرتبط است. در دهه‌های آخر این قرن هم آمریکا و هم اروپا شاهد اعتصاب‌ها و اعتراض‌های کارگری برای خواست‌های مختلفی، از جمله ۸ ساعت کار در روز بودند. در روز اول ماه مه ۱۸۹۰ بود که گردهمایی عظیمی در این راستا برگزار شد. درخور توجه آنکه آمریکاییان روز کارگر را در اولین دوشنبه ماه سپتامبر گرامی می‌دارند. ادامه مطلب »

زینب پاشا؛ سیمای زنی معترض

زینب پاشانام «زینب پاشا» به انقلاب و جنبش گره خورده است. او سردسته زنانی بود که درست در لحظه‌ای که مردان از ترس تهدید حکومت می‌خواستند اعتصاب بازار تبریز را بشکنند، به بازار رفت و با بیرون راندن قزاق‌ها، نگذاشت بازار باز شود. زنی که از میان جامعه بسته روزگار قاجار برخاست و رهبری گروهی از زنان و مردان را در دو جنبش «تنباکو» و «مشروطه» برعهده گرفت. ادامه مطلب »

زنان در پستوی تاریخ؛ حاضران همیشه غائب

dar pastuye tarikh…به راستی چه مسئله‌ای زنان و در مرحله بعد مردان را از کاویدن مسئله زن در تاریخ باز می‌دارد، جنس زن از چه دوره‌ای به عنوان مسئله تاریخ مطرح شد، خاستگاه این مفهوم کجا بود و اساساً زن ایرانی به مثابه نگارنده تاریخ بیشتر علاقه‌مند به کاوش چه سوژه‌هایی است. همه این‌ها پرسش‌هایی است که دکتر منصوره اتحادیه استاد تاریخ دانشگاه تهران و دکتر سیمین فصیحی استاد تاریخ دانشگاه الزهرا در نشست «زنان تاریخ‌نگار و تاریخ‌نگاری زنان» که در خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد، کوشیدند به آن‌ها پاسخ دهند. ادامه مطلب »

کشف حجاب به روایت تصویر

kashfe hejabe ejbariنخستین نشانه‌ها از کشف حجاب در ایران، به برخی محافل درباری یا روشنفکری در دوره ناصرالدین شاه قاجار برمی‌گردد که بیشتر به دلیل تاثیرپذیری فراوان این شاه قاجار در سفرهای خود به «فرنگ» بود. اما اولین شنیده‌ها درباره «کشف حجاب» به زمان رضا شاه برمی‌گردد که هم زمان با اصلاحات دموکراتیک افغانستان، شاه و ملکه افغانستان به ایران آمدند و در آن سفر، ملکه افغانستان بی‌حجاب بود. ادامه مطلب »

هما ناطق، تاریخ‌نگار و استاد دانشگاه، درگذشت

Homa-Nategh1کتاب‌ها و مقالات بسیاری به زبان‌های فارسی و فرانسه از هما ناطق منتشر شده است، که از آن جمله می‌توان به «زندگی سید جمال الدین اسد آبادی در رابطه با فرانسه»، «آیین بابی»، «روشنفکران ایرانی در استانبول»، «وصیت‌نامه عباس میرزا»، «روزنامه قانون»، «زنان در مشروطیت»، «انجمن‌های شورایی در مشروطیت»، «رساله مشروطیت»، «بازرگانان در دادو ستد با بانک شاهی و رژی» و «کارنامه و زمانه میرزا رضا کرمانی» و «کارنامه فرهنگی فرنگی در ایران» اشاره کرد./ ادامه مطلب »

زنان و تاریخچه اتحادیه کارگران چیت سازی ری

آرم سندیکای  کارگران فلزکار مکانیکیکی از دستاوردهای سترُگ جنبش سندیکایی و کارگری ایران، به میدان آوردن زنان به عنوان نیمی از جامعه بوده است. جنبش کارگری و سندیکایی از اولین سازمانهایی بوده اند که به زنان حقوق اجتماعی و شهروندی شان را آموزش داده و به آنان حق شرکت در مسایل سیاسی و صنفی را قایل شده اند. «در سال ۱۳۳۱ مهری گیلک پور کارگر کارخانه چیت سازی ری نماینده کارگران زن شد. او برای زنان باردار و بچه دار اتاقی را از کارفرما گرفت و به کودکان شیرخوار اختصاص داد…» این حق که برای اولین بار در تاریخ جنبش کارگری و سندیکایی گرفته شده بود تا قبل از کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ برقرار بود و بعدها در دهه چهل این حق توسط حکومت کارگرکُش پهلوی به صورت پیشکشی ملوکانه اعطا شد! ادامه مطلب »

جنبش فمینیستی آمریکا

Poster_CaseStudies_AMERICAN-FEMINISTدهه‌های ۶۰ و ۷۰ و رفع موانع برای زنان

زنان طبق قانون، به طور کامل وابسته به شوهرشان بودند و جز در مورد بسیار محدودی که می‌‌بایست از حمایت مناسب بهره‌مند می‌‌شدند، حقی‌ نسبت به درآمد یا اموال شوهر نداشتند و این در حالی‌ بود که شوهر اختیار اداره امور مالی‌ زن را داشت.۳ زنان در زمینه طلاق نیز با محدودیت‌های زیادی روبرو بودند، به طوری که حتما می‌‌بایست ثابت می‌کردند که شوهر مرتکب عمل خطایی شده تا بتوانند طلاق بگیرند ادامه مطلب »

آرشیو مطالب قدیمی